Τα οικονομικά της Ελευθέρας Πολιτείας Ικαρίας

(Ιστορικό Αρχείο του Υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας. Φάκελλος Ικαρίας 1912, Β/53)

Λάμπρος Κορομηλάς

Μέσα στα Αρχεία του Υπουργείου των Εξωτερικών, βρίσκονται τρεις προϋπολογισμοί της Ελευθέρας Πολιτείας της Ικαρίας. Ο ένας προσωρινός κι ο άλλος οριστικός, με τις σχετικές σημειώσεις και επεξηγήσεις, από 2 Οκτωβρίου 1912, υπογραμμένοι στην Αθήνα από τον επιτετραμμένο της Ικαριακής Πολιτείας Χαράλαμπο Παμφίλη δικηγόρο όπως υπογράφει, γραμμένοι αλλά και συνταγμένοι όπως φαίνεται βασικά από τον ίδιο, πιο προσεγμένοι στα έσοδα κι έξοδα τους και πιο απλοί. 

Κι ο άλλος, ο οριστικός προϋπολογισμός της Ελευθέρας Πολιτείας της Ικαρίας το 1913. Γραμμένος αυτός από τον Σχολάρχη Γεώργιο Λομβαρδά, Γραμματέα της Πολιτείας, υπογεγραμμένος από τον Πρόεδρο της Δ. Επιτροπής Ιωάννη Μαλαχία στις 30 Οκτωβρίου 1912. Κι ο οποίος στάλθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών για την έγκρισή του. 

Μόνιμο αίτημα προς το Υπουργείο ήτο η αποστολή λογιστή για τα οικονομικά της Πολιτείας. Στα έσοδα αναφέρεται " κτηματικός, ήτοι φόρος Μακτούς δρχ 6000". Ο φόρος Μακτού (κατ΄ αποκοπή) ήτο φόρος μια φορά το χρόνο σε δύο δόσεις για όλους και για όλα στην προηγούμενη εποχή των προνομίων. Προβλέπει έξοδα Πρωτοδικείου και Εφετείου. Ο τότε υπουργός των Εξωτερικών Λάμπρος Κορομηλάς (1856 - 1923) γράφει πως δεν χρειάζεται ούτε μόνιμη χωροφυλακή, αλλά μικρός μόνο αριθμός για την αστυνόμευση. Και για την άμυνα να επιστρατεύονται οι άνδρες για λίγες μέρες κάθε μήνα, με αποτέλεσμα να υπάρχει μόνιμη φρουρά χωρίς διαρκή επιστράτευση και οικονομική αναστάτωση. 

Ο προϋπολογισμός είναι κοινωνικός και γι΄ αυτό ελλειμματικός. Αν και η  συντήρηση της Πολιτείας επέβαλε έξοδα αναγκαία πέρα από αυτά τα λογικά που συστήνει το Υπουργείο, που δεν μπορούσαν να τα καλύψουν τα έσοδά του.

Εκείνο που πρέπει να τονιστεί και να επαινεθεί είναι τα έξοδα παιδείας, σπόρος που έπεσε σε γόνιμη γη κι άφησε παντοτινούς καρπούς. Είναι η εποχή που στην Ελλάδα ο εισαγωγικός μισθός του Δημοσίου υπαλλήλου, ήτο το μήνα ενενήντα δραχμές και στην Ικαρία το κρέας είχε τρεις δραχμές η οκά. Δεν θα πω άλλα σχόλια σας παραδίνουμε τρεις προϋπολογισμούς ολόκληρους στη σειρά

(ο προϋπολογισμός βρίσκεται στο τεύχος 28 Ικαριακά)

σελίδα 1 

σελίδα 2 

σελίδα 3 

σελίδα 4 

σελίδα 5 

Η παιδεία στην Ικαρία στα χρόνια της Τουρκοκρατίας

(αντιγραφή κειμένου  {Η Ικαρία μέσα από τα πρακτικά} έκδοση Πανικαριακής Αδελφότητας Αθηνών)

Το μοναστήρι στη Λευκάδα
ήταν το πρώτο Κρυφό σχολείο 

Πεντακόσια χρόνια δουλείας και κανένας Ικαριώτης εκείνα τα χρόνια δεν έμαθε ούτε μια λέξη τούρκικα. Όπως επίσης εκείνα τα χρόνια σπάνια θα έβρισκες Ικαριώτη που να μην ξέρει να διαβάζει ή να γράφει. Και που οφείλεται αυτό. Μα φυσικά στους παπάδες και καλόγερους εκείνων των χρόνων που ήταν οι πρώτοι δάσκαλοι της Ικαρίας. Στο μοναστήρι του Ευαγγελισμού, στη θέση Λευκάδα χρωστάνε οι Ικαριώτες τα γράμματά τους. Και ήταν το μοναστήρι ονομαστό. Και επειδή απαγορευόταν τότε η μάθηση ήταν το πρώτο Κρυφό Σχολειό της Ικαρίας. Ιδρυτής του ένας δυναμικός ιερομόναχος ο Νήφων, Νικόλαος Νικολαράς κατά κόσμον, μεγάλου κύρους και επιβολής από τη Χίο, στα 1775. Συνεργάτης στο Άγιον Όρος του Αθανασίου Παρίου, αξιόλογης εκκλησιαστικής και διδασκαλικής προσωπικότητας, αρχηγός του κινήματος των Κολυβάδων και αργότερα διευθυντής της περιώνυμης Σχολής της Χίου. Ο Νήφων ήταν φίλος του Μακαρίου Νοταρά, επισκόπου Κορίνθου και ύστερα Αγίου Μακαρίου, που έμεινε στο μοναστήρι τούτο, κοντά στο Νηφώνα, ένα χρόνο και τον βοήθησε στην αποπεράτωση της Μονής. Αργότερα οι μαθητές του Μπίστη, οι

Παλιό σχολείο στον
Ξυλοσύρτη

πρώτοι δασκάλοι. Η διδασκαλία αργότερα γινόταν ή σε κάποιο σπίτι του χωριού που το πρόσφεραν δωρεάν ή στο καφενείο της εκκλησίας. Τους δασκάλους τότε τους πλήρωναν οι μαθητές με ένα ψωμί το μήνα, ή 3-5 γρόσια, ή ανάλογη εργασία του μαθητή στα χωράφια του δασκάλου. Λίγο αργότερα τους δασκάλους της Ικαρίας τους πλήρωνε η εκκλησία με μισό Μετζίτ, που το μάζευαν με το δίσκο της εκκλησίας. Τους μάθαιναν να συλλαβίζουν, πράγμα δύσκολο τότε, γιατί για βιβλία είχαν το ψαλτήρι, το Ευαγγέλιο και το Ανθολόγιο. Το καθένα βιβλίο από αυτά αντιστοιχεί σε μία τάξη και σ΄έναν χρόνο. Από το 1850 αρχίζουν τα σχολεία και πληθαίνουν και το 1870 - 80 κάθε χωριό της Ικαρίας έχει το δικό του σχολείο, το Δημοτικόν, με 4 τάξεις, Φυλλάδα και Παραμύθι η πρώτη τάξη, από το 1875 οι τάξεις ήταν το Ελληνικό, Πρώτη και Δευτέρα στα χωριά: Άγιο Κήρυκο, Εύδηλο, Μεσσαριά (Στελί), Περαμεριά (Φραντάτο), Ράχες (Χριστός) και Καραβόσταμο και από το 1880 λειτουργεί το πρώτο Σχολαρχείο στον Άγιο Κήρυκο. Δάσκαλοι γίνονται όσοι τελειώνουν το Σχολαρχείο. Εκείνα τα χρόνια το κάθε χωριό κάνει το σχολικό του κτίριο με προσωπική εργασία και με εισφορές των κατοίκων κι΄έτσι δεν υπήρχε χωριό στην Ικαρία χωρίς την εκκλησία και το σχολείο του

Το ιστορικό του Ικαριακού ύμνου

{Αντιγραφή κειμένου από Προοδευτική - Αντιστασιακή Ικαρία του Γεωργίου Λομβαρδά}

Ο Σχολάρχης Γεώργιος Στ. Λομβαρδάς ήταν με τον Φραγκίσκο Καρρέρ, από τη Ζάκυνθο, και με τον Αντώνη Τραυλαντώνη, λογοτέχνη, συμφοιτητές στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και με τους οποίους διατηρούσε φιλικές σχέσεις μέχρι το θάνατό του. 

Όταν ο Φρ. Καρρέρ πληροφορήθηκε στη Ζάκυνθο για την Ικαριακή Επανάσταση του 1912 (17 Ιούλη), έγραψε τον Αύγουστο του 12, το ποίημα {Εις Ικαρίαν}. Αυτό το ποίημα δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα {Ο Φρουρός} της Ζακύνθου, στις 5 Σεπτέμβρη 1912. Το σχετικό φύλλο της παραπάνω εφημερίδας έστειλε ο Καρρέρ στο φίλο του Γ. Λομβαρδά στην Ικαρία.

Ο δάσκαλος Γεώργιος Ν. Πουλιανός "Σταβάρας" (που ασχολούνταν και με τη Βυζαντινή μουσική) ήρθε στην Αθήνα, βρήκε το μουσικό και καθηγητή της βυζαντινής μουσικής στο Ωδείο Αθηνών, Κωνσταντίνο Ψάχο (από την Κωνσταντινούπολη 1869 - 1929) και έγραψε τη μουσική του ύμνου της Ικαρίας. Οι νότες (μουσική) του ύμνου μας ήταν γραμμένες στο χάρτη της Ικαρίας (έκδοση Γ.Ν Πουλιανού, 3 Αυγούστου 1929)

Η ένωση της Ικαρίας στην Ελλάδα

Στις 30.9.1912 ο Μυριανθόπουλος γράφει προς το Δραγούμη ότι “η Ικαρία είναι στο Κέντρο του Αιγαίου, ορεινή και ορμητήριο για τα Ελληνικά νησιά με λιμάνια στους Φούρνους και αποθήκη για πολεμοφόδια και περιμένομε όταν παραστεί ανάγκη να χρησιμοποιηθούν για άλλα νησιά ή στην Μικρά Ασία”.  Τα σχέδια όμως της Ελλάδας κρατούνται μυστικά. Και στις 11.9.1912 το Γ.Ε.Ν ερωτά τα Προξενεία της Χίου και Μυτιλήνης τι τουρκικός στρατός υπάρχει εκεί. Είναι η προετοιμασία για την εξόρμηση προς απελευθέρωση με τον Βαλκανικό Πόλεμο των υπολοίπων. Οι Ιταλοί προσπάθησαν και μετά την Ικαριακή Επανάσταση να πάρουν την Ικαρία κεντρικό νησί στο Αιγαίο και μετά την κατάληψή της να ανοίξουν το δρόμο τους για το Βόρειο Αιγαίο. Ο πρόξενος στη Ρόδο Ν. Παπαδάκης τηλεγραφεί στο υπουργείο ότι ο στρατηγός Αμέλιο του είπε “στις 18.8.1912 συνελήφθησαν δύο πλοία με Τούρκους στρατιώτες, το ένα κοντά στην Ικαρία με σκοπό να αποβιβάσουν στρατό στην Ικαρία”. Το υπουργείο ειδοποιεί την Ελληνική Πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη στις 6.8.1912 να προβεί σε διαβήματα στους πρεσβευτές των Δυνάμεων γιατί η Ικαρία και το Καστελόριζο ετόλμησαν να είναι τα μόνα νησιά που δεν κατελήφθησαν από Ιταλούς. Η αυθόρμητη επανάσταση και αυτονομία της Ικαρίας ευνοούσε το αιγιακό πρόβλημα, για αυτό δεν κατελήφθη αμέσως μετά τον Βαλκανικό Πόλεμο εξαιτίας της αβεβαιότητας και της στάσης των Δυνάμεων. Στις 27.9.1912 ο Χαράλαμπος Παμφίλης παραγγέλει 5000 φυσίγγια γκρα, 1000 φυσίγγια Μάνλιχερ, 25 όπλα Σνάιντερ και 50 όπλα γκρα και με το Κλεοπάτρα θα αποβιβαστούν στη Χίο μαζί με τον Κουκουδέα για να πάρουν μέρος σε πολλές μάχες. Και σε αυτούς θα παραδοθεί ύστερα από μάχη στην Αμιθούντα το ένα τρίτο περίπου του τουρκικού στρατού στη Χίο από 422 άνδρες και αξιωματικούς, τους οποίους παραπλάνησαν με πολλές φωτιές γύρω από την μάχη για να δείξουν ότι ήτο και αυτοί πολλοί ενώ ήτο μόνο 28 Ικαριώτες. Έτσι απελευθερώθηκε και η Χίος και σε μήνυμα του ο ναύαρχος Π. Κουντουριώτης προς τους Ικάριους στις 3.11.1912 αναφέρει “οι κάτοικοι της γενναίας Ικαρίας οίτινες μετά υπερόχου αυτοθυσίας και ηρωισμού απεδήθησαν εις τον αγώνα της απελευθερώσεως της πατρίδος των και συμφώνως προς την εθνικήν συνείδησιν”. Την άλλη ημέρα στις 4.11.1912 του αντιτορπιλικό Θύελλα με κυβερνήτη τον αντιπλοίαρχο Βλαχόπουλο, έφθασε στην Ικαρία και κηρύχθηκε η Ένωση της Ικαρίας στην Ελλάδα

αντιγραφή κειμένου από: η Ικαρία μέσα από τα Πρακτικά

έκδοση Πανικαριακή Αδελφότητα Αθηνών

Η Ικαρία στην Επανάσταση της Σάμου

Σάμος

Στις 5.8.1912 ο Μυριανθόπουλος γράφει προς το Δραγούμη “η επιτυχία θα χρησιμεύσει σαν προανάκρουσμα για Σάμο, Χίο και λοιπάς νήσους που εσείς θα κρίνετε”. Πραγματικά ήτο η ώρα για τα άλλα νησιά. Ο υποπρόξενος στη Σάμο τηλεγραφεί στις 18.8.1912 στο υπουργείο Εξωτερικών ότι “η ευκολία μεθ’ ης οι Ικάριοι απηλλάγησαν των Τούρκων, εξήψε την φιλοτιμίαν των Σαμίων, οίτινες αισχυνόμενοι δια την μέχρι τούδε αδρανείαν των, προθύμως θα συνέπραττον μετά των Κρητών εάν επραγματοποιείτο ο σκοπός των”. Και στην Ικαρία βρίσκεται ο αξιωματικός του Ναυτικού Αράπης για την απελευθέρωση των Ψαρών, μόλις το επιτρέψει η Ελληνική Κυβέρνηση. Και το Κλεοπάτρα στις 5.9.1912 με όπλα, σφαίρες και στρατιώτες είναι έτοιμο με προρισμό τα Ψαρά. Αλλά την ίδια ημέρα φθάνει ο Θ. Σοφούλης στην Ικαρία μαζί με τον Κρητικό Γύπαρη, Καρασεβδά και Καούδη, Μακεδονομάχους, συνολικά 38 άνδρες για επανάσταση στη Σάμο. Ο υποπρόξενος στη Σάμο τηλεγραφεί στην ελληνική πρεσβεία στην Κωνσταντινούπολη στις 6.9.1912 ότι ο Σοφούλης βρίσκεται στην Ικαρία με τον Καρασεβδά και έρχονται στη Σάμο. Και το Κλεοπάτρα αντί για τα Ψαρά, με 258 όπλα, 30.000 σφαίρες, με 26 Ικαριώτες όπως το Λομβαρδά,Βητσαρά και άλλους, ξεκινά με σβηστά τα φώτα τη νύχτα για την αποφυγή ιταλικών πλοίων και φθάνει στο Μαραθόκαμπο της Σάμου όπου με τον Σοφούλη αποβιβάζονται συνολικά 77 άνδρες στις 7.9.1912. Ο υπουργός των Εξωτερικών Α. Κορομηλάς ερωτά αν ο Σοφούλης είναι έτοιμος να  αρχίσει εχθροπραξίες και προς τις προστάτιδες δυνάμεις Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία της Σάμου και ζητά να εμποδίσουν την απόβαση τουρκικού στρατού στη Σάμο. Ο Σοφούλης αρχίζει τις εχθροπραξίες στις 10.9.1912 και οι μάχες μαίνονται προς τις μεγαλύτερες τουρκικές δυνάμεις μέχρι τέλος. Στις 15.9.1912 ο Κουκουδέας με το Κλεοπάτρα μεταφέρει και παραδίδει από την Ικαρία στην Επιτροπή του Λαού του Τμήματος Καρλοβασίου 81 όπλα γκρα, 64 κιβώτια σφαίρες γκρα και 5 κιβώτια σφαίρες Μάνλιχερ. Αλλά στις 18.9.1912 οι Σαμιώτες μένουν πάλι χωρίς εφόδια από τις μάχες, ενώ την ίδια μέρα ο Κορομηλάς με υπόμνημα του προς τις δυνάμεις, ζητά να φύγουν οι Τούρκοι από τη Σάμο που βρίσκονται εκεί κατά παράβαση των συνθηκών. Από τις 17.9.1912 Σαμιώτες έρχονται στην Ικαρία και ζητούν σφαίρες και τους στέλνονται 1000 με το Κλεοπάτρα το οποίο μεταφέρει και Σαμιώτες τραυματίες από τις σκληρές μάχες στην Ικαρία και τη Σύρο. Προτείνεται ανακωχή στις συγκρούσεις η οποία γίνεται δεκτή και αναγνωρίζονται και οι Σαμιώτες επίσημα σαν επαναστάτες και διεθνώς. Αγγλικά και Γαλλικά πολεμικά βρίσκονται συνέχεια στη Σάμο όπως το Ντρουί και το Μήδεια. Οι Γάλλοι εμποδίζουν τα ιταλικά πλοία να επέμβουν και αποβιβάζουν άγημα στο Βαθύ. Το υπουργείο φοβάται γαλλική κατοχή και καθοδηγεί ανάλογα τον πρόξενο στη Σάμο προς το εθνικό συμφέρον, δηλαδή να αποφύγουν να ζητήσουν γαλλική προστασία αλλά να φύγουν οι Τούρκοι που είναι πρόσχημα των Ιταλών για επέμβαση. Για αυτό το μυστικό σχέδιο από 10.8.1912 ετοιμασίας και αποστολής Κρητικών στη Σάμο ματαιώνεται, όταν μαθεύτηκε ότι γαλλικό τάγμα ξεκινά από την Τουλώνα στο Αιγαίο. Ο Κορομηλάς στις 20.9.1912 τηλεγραφεί στον υποπρόξενο Στεφανάτο, εάν ο Σοφούλης δεν είναι έτοιμος να επαναλάβει τις συγκρούσεις, να ζητήσει παράταση της ανακωχής, μέχρι να του αποσταλούν επικουρίες και εφόδια. Μετά την αποστολή τους, ο Σοφούλης θα δώσει την κρίσιμη και αποφασιστική μάχη του Μουλά – Μπραϊμ, στην οποία πολέμησαν και οι Ικαριώτες με τον Μακεδονομάχο Καούδη, μάχη που έκρινε οριστικά την ανεξαρτησία της Σάμου, από την οποία φύγανε οι Τούρκοι για πάντα στις 24.9.1912 και οι δυνάμεις δεχτήκανε τα αιτήματα των Σαμίων. Ο Θ. Σοφούλης με περηφάνεια τηλεγραφεί στο Ι. Δραγούμη στις 13.10.1912 ότι δεν υπάρχει σκιά τουρκικής κατοχής στη Σάμο και ο ηγεμών Γ. Δέγλερης είναι μουσαφίρης. Το υπουργείο συστήνει στο Σοφούλη όχι ένωση, αλλά αυτονομία και στη Σάμο μέχρι να κριθεί ο πόλεμος, αλλά όταν έκλεινε η πλάστιγγα με τις νίκες μας προς την Ελλάδα, με πανηγυρικό ψήφισμα στις 11.11.1912 η Βουλή των Σαμίων ψήφισε την Ένωση της Σάμου με την Ελλάδα

αντιγραφή κειμένου από: η Ικαρία μέσα από τα Πρακτικά

έκδοση Πανικαριακή Αδελφότητα Αθηνών

Μετά την Επανάσταση

Στέφανος Παμφίλης

Η Ικαρία οργάνωσε στρατό και 200 Ικαριώτες ήτο φρουρά, στην οποία παρουσιαστήκανε ακόμα και έφηβοι στις εντατικές ασκήσεις του ικανού οργανωτή Κουκουδές. Οργάνωσαν Διοίκηση, Δικαστήρια, Ταχυδρομεία, δηλαδή ένα μικρό κράτος ευνομούμενο. Στις 27.7.1912 ζήτησαν αναγνώριση από την Ιταλία, πράγμα που αυτή δεν δέχθηκε. Αλλά αργότερα υποσχέθηκε στο Υπουργείο Εξωτερικών της Ελλάδος να μην παρενοχλεί τα πλοία που έχουν την Ικαριακή Σημαία. Τα χρήματα που χρειάστηκαν σε όλη τη διάρκεια του αγώνα και μετά σαν βοήθημα στα γύρω νησιά δοθήκανε από τους Ικάριους της Αιγύπτου όπου εκεί η Αδελφότητα έδωσε όλο το αποθεματικό της και της Αμερικής. Με αυτά τα χρήματα κινιόταν και το ικαριακό πλοίο “Κλεοπάτρα” ατμοκίνητο, το έπαιξε σοβαρό εθνικό ρόλο. Για αυτό το υπουργείο ειδοποιεί την Αλεξάνδρεια  στις 30.7.1912 να στείλει εισφορές στην Ικαρία 300 λίρες και 10000 φράγκα  και τις ΗΠΑ 396 λίρες και 10363 φράγκα για τον ίδιο σκοπό. Ο Μυριανθόπουλος γράφει στις 24.7.1912 στο Δραγούμη “το ζήτημα έγινε Πανικάριο και οι Φούρνοι είναι ελεύθεροι. Εδώ θέλομε όπλα και φυσίγγια, εκτός δε τούτου και άλλα τα οποία προορίζετε για τις λοιπές νήσους, δώστε οδηγίες”. Ο πρόξενος στη Χίο Π. Παναγόπουλος τηλεγραφεί στο υπουργείο, ότι οι Τούρκοι από τη Χίο στις 25.7.1912 προτείνουν στους Ικαριώτες αμνηστία από την Υψηλή Πύλη με τον όρο να δεχθούν ξανά την τούρκικη κυριαρχία. Οι αντιπρόσωποί τους που δεν βγήκαν έξω από το πλοίο στην Ικαρία, όταν γύρισαν είπαν στον διοικητή ότι “είδαμε 300 ενόπλους από την ακτή οι οποίοι ζήτησαν μόνο όπλα και όχι αμνηστία”. Στη φωτογραφία βλέπουμε τον Στέφανο Παμφίλη ο οποίος ηγήθηκε της ομάδας που απελευθέρωσαν τους Φούρνους Ικαρίας

αντιγραφή κειμένου από: η Ικαρία μέσα από τα Πρακτικά

έκδοση Πανικαριακή Αδελφότητα Αθηνών

Εθνικός Ύμνος Ικαρίας

Από το δώμα του Πλάστη σταλμένη
 η Θεά η γλυκιά, κατεβαίνει
 με ρομφαία στο ένα της χέρι
 και στο άλλο αναμμένο δαδί,
 τη χαρά και το φως για να φέρει
στο μικρό αλλά ανδρείο νησί.
Και τα σίδερα σκίζει, σκορπάει
 καίει τα ράκη, μακριά τα πετάει
 που από χρόνια το είχαν ζωσμένο
 το νησάκι τ' ωραίο σφικτά,
 γιατί ήταν το μαύρο δεμένο
 στην πικρή του βαρβάρου σκλαβιά.
Και κινώντας το κάτασπρο χέρι
 με το πύρινο πού 'χε μαχαίρι
 με ολόχρυσα γράφει ψηφία
 στου μαρμάρου την πλάκα βαθειά:
 "Είσαι αθάνατη, ναι, ΙΚΑΡΙΑ
και στεφάνια σου πρέπουν πολλά"

Οργανικός Χάρτης της Ελευθέρας Ικαριακής Πολιτείας

Χαράλαμπος Παμφίλης

Από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της Δ.Ε. υπήρξε και η σύνταξη του Οργανικού Χάρτη της Ελευθέρας Ικαριακής Πολιτείας, που υποβλήθηκε προς έγκριση στην ελληνική κυβέρνηση και ο οποίος καταδεικνύει την πολιτική ωριμότητα του Ικαριακού λαού και τις φιλελεύθερες και δημοκρατικές αρχές και πεποιθήσεις του. Ο Χάρτης αυτός συντάχθηκε στις 23 Οκτωβρίου/3 Νοεμβρίου 1912, συντάκτης του ήταν ο Χαράλαμπος Παμφίλης, φέρνει τις υπογραφές μόνο πέντε μελών της Δ.Ε και παρόλο που δεν εφαρμόστηκε ποτέ γιατί επήλθε η Ένωση της Ικαρίας με την Ελλάδα, αποτελεί αξιόλογο ιστορικό έγγραφο το οποίο περιλαμβάνει συνολικά 24 άρθρα.

Άρθρον 1

Την Ικαριακήν Ελευθέραν πολιτείαν αποτελούσιν αι νήσοι Ικαρία και αι νησίδες Κορσίαι καθώς και όσαι άλλαι νήσοι του Αιγαίου ήθελον επιτύχη την προσάρτησιν. Δημόσια δίκαια των πολιτών

Άρθρον 2

Πολίται Ικάριοι είνε όσοι απέκτησαν ή θα αποκτήσωσιν εις το μέλλον τα προσόντα του πολίτου κατά τους νόμους της πολιτείας. Πάντες δ' οι Ικάριοι είνε ίσοι απέναντι του Νόμου και συνεισφέρουσιν αδιακρίτως εις τα δημόσια βάρη αναλόγως των δυνάμεων του έκαστος

Άρθρον 3

Η προσωπική ελευθερία είναι απαραβίαστος. Ουδείς καταδιώκεται, συλλαμβάνεται, φυλακίζεται ή άλλως πως περιορίζεται ει μη οπόταν και όπως ο Νόμος ορίζει. Ποινή δεν επιβάλλεται άνευ Νόμου ορίζοντος προηγουμένως αυτήν

Άρθρον 4

Η Κατοικία έκαστου πολίτου είναι άσυλον. Ουδεμία κατ΄ οίκον έρευνα ενεργείται ει μη ότε και όπως ο Νόμος ορίζει

Άρθρον 5

Η εκπαίδευσις διατελούσα υπό την ανωτάτην εποπτείαν της πολιτείας ενεργείται δαπάνη αυτής. Η στοιχειώδης εκπαίδευσις είνε δι΄άπαντας υποχρεωτική

Άρθρον 6

Ουδείς στερείται της κατοικίας αυτού ει μη δημοσίαν ωφέλειαν προσηκόντως αποδεδειγμένην ότε και όπως ο Νόμος διατάττει, πάντοτε δε προηγουμένης αποζημιώσεως. Περί συντάξεως της πολιτείας

Άρθρον 7

Η Νομοθετική εξουσία ενεργείται υπό της βουλής και του υπάτου άρχοντος. Το δικαίωμα δε της προτάσεως των Νόμων ανήκει εις την Βουλήν και τον ύπατον άρχοντα δια των υπουργών

Άρθρον 8

Η εκτελεστική εξουσία ανήκει εις τον ύπατον άρχοντα, ενεργείται δ΄εκ συμφώνου μετά του υπευθύνου οικείου υπουργού

Άρθρον 9

Η Δικαστική εξουσία ενεργείται δι΄ειδικών δικαστικών λειτουργών, ων αι αποφάσεις εκτελούνται εν ονόματι της πολιτείας και του υπάτου Άρχοντος. Ύπατος Άρχων

Άρθρον 10

Ο ανεύθυνος ύπατος άρχων, μέχρις ου αναγνωρισθή η μετά της μητρός Ελλάδος ένωσις, είναι Έλλην του Ανατολικού δόγματος, είνε δε υπεύθυνος μόνον απέναντι της Ελλάδος, οι δε τρεις υπουργοί είνε υπεύθυνοι διοριζόμενοι και παυόμενοι υπό του υπάτου Άρχοντος. Ο εις εκ τούτων είναι επί των Εσωτερικών, της Δημοσίας Ασφαλείας και της Συγκοινωνίας: ο έτερος επί της παιδείας, των Εκκλησιαστικών και της Δικαιοσύνης και ο τρίτος επί των Οικονομικών, της Γεωργίας και του Εμπορίου. Ουδεμία πράξις του υπάτου Άρχοντος είνε εκτελεστή άνευ της υπογραφής του υπευθύνου αρμοδίου υπουργού

Άρθρον 11

Ο ύπατος άρχων μετά του υπουργού διορίζει και παύει πάντας τους υπαλλήλους εις τα νενομοθετημένας θέσεις, εκδίδει τα αναγκαία διατάγματα προς εκτέλεσιν των Νόμων, κυροί και δημοσιεύει τους υπό της Βουλής ψηφισθέντας νόμους, συγκαλεί άπαξ του έτους την βουλήν και ορίζει τον τόπον της Συνόδου, ήτις δεν δύναται να διαρκέση πλεόν των τεσσαράκοντα ημερών από της ενάρξεως αυτής, έχει το δικαίωμα χάριτος και αμνηστείας, ως και το δικαίωμα να κόπτη νομίσματα

Άρθρον 12

Ο ύπατος άρχων διορίζεται υπό του βασιλέως των Ελλήνων εγγυουμένου την εξουσίαν δια μίαν πενταετίαν. Είνε δε πάντοτε χριστιανός ορθόδοξος και δύναται να επανεκλεγή, η δε μισθοδοσία αυτού θέλει ορισθή υπό της βουλής και του βασιλέως των Ελλήνων. Εάν η Α.Μ. ο Βασιλεύς των Ελλήνων αναβάλλη τον διορισμόν του Ανωτάτου Άρχοντος, την εξουσίαν αυτού θα διαχειρίζεται το Υπουργικόν Συμβούλιον μέχρις εκλογής τοιούτου υπό του λαού δια καθολικής ψηφοφορίας

Άρθρον 13

Εν περιπτώσει αποβιώσεως ή παραιτήσεως του υπάτου Άρχοντος, την εξουσίαν αυτού μέχρι νέου διορισμού εκτελεί το Υπουργικόν Συμβούλιον. Ο ύπατος άρχων ορκίζεται ενώπιον της βουλής εις την πρώτην αυτής σύνοδον μετά τον διορισμόν του ότι θα φυλάττη τον Οργανικόν Χάρτην και τους Νόμους της πολιτείας

Περί Βουλής

Άρθρον 14

Η Βουλή συνέρχεται αυτοδικαίως την 15η Οκτωβρίου μηνός, εκτός αν ο ύπατος άρχων συγκαλέση αυτήν ενωρίτερον. Η διάρκεια δε αυτής δεν δύναται να είναι μακροτερα των 40 ημερών, δεν δύναται να συζητήση άνευ της παρουσίας τουλάχιστον του ημίσεως του όλου αριθμού των μελών αυτής μήτε να αποφασίση τι άνευ απολύτου πλειοψηφίας των παρόντων μελών. Εν περιπτώσει ισοψηφίας η πρότασις απορρίπτεται και δεν εισάγεται ενώπιον της αυτής Συνόδου. Ουδεμία πρότασις νόμου γίγνεται δεκτή αν δεν συζητηθή άπαξ μεν κατ΄αρχήν, δις δε κατ΄άρθρον και συνόλον κατά τρεις διαφόρους ημέρας. Η επιψήφισις κωδικών συνταχθέντων υπό ειδικής επιτροπής δύναται να γείνη δι΄ιδιαιτέρου Νόμου κυρούντος τους ειρημένους κώδικας. Η βουλή έχει το δικαίωμα να αποστέλλη εις τους υπουργούς τας διευθυνομέναςπρος Αυτήν αναφοράς, οίτινες είνε υπόχρεοι να δίδωσι διασαφήσεις, και δύναται να διορίζει εκ των μελών αυτής εξεταστικάς των πραγμάτων επιτροπάς

Άρθρον 15

Ουδείς φόρος επιβάλλεται ουδέ εισπράττεται άνευ Νόμου

Άρθρον 16

Εν τη ετησία τακτική συνόδω η βουλή ψηφίζει δια το επόμενον οικονομικόν έτος τον προϋπολογισμόν και αποφασίζει επί του απολογισμού. Όλα δε τα έσοδα και τα έξοδα της πολιτείας πρέπει να σημειώνεται εις τον απολογισμόν

Άρθρον 17

Μισθός, σύνταξις, χορηγία ή αμοιβή ούτε εγγράφεται εν τω προϋπολογισμό ούτε παρέχεται άνευ οργανικού ή άλλου αστικού νόμου

Άρθρον 18

Βουλέυτής δεν διώκεται ούτε πρωσοποκρατείται διαρκούσης της βουλευτικής συνόδου και 10 ημέρας προ και μετά την έναρξιν της Συνόδου. Οι βουλευταί ορκίζονται προ της ενάρξεως των καθηκόντων αυτών εν τω βουλευτηρίω ότι θα φυλάξωσι πίστιν εις την πατρίδα υπακοήν εις τον Οργανικόν χάρτην και τους Νόμους της πολιτείας και ότι θα εκπληρώσωσιν ευσυνειδήτως τα καθήκοντα των

Άρθρον 19

Η βουλή προσδιορίζει δια κανονισμού πως θέλει εκπληροί τα καθήκοντα της. Σύγκειται δ΄εκ των βουλευτών εκλεγομένων δια ψηφοδελτίων υπό των ενηλίκων Ικαρίων πολιτών. Αι εκλογαί διατάσσονται και ενεργούνται ταυτοχρόνως εις όλην την πολιτείαν. Ο αριθμός των βουλευτών εκάστης εκλογικής περιφέρειας προσδιορίζεται δια Νόμου αναλόγως του πληθυσμού και δεν δύναται να ή ελάσσων των 12 ή μείζων των 40. Μέχρις ου διαταχθώσιν εκλογαί η υπάρχουσα επαναστατική Επιτροπή θα χρησιμεύση ως νομοθετικόν σώμα όπερ δύναται να συμπληρωθή δια συμπληρωματικής εκλογής των Δημογερόντων του οικείου τμήματος, εάν η Κυβέρνησις κατόπιν εξελέγξεως του πληθυσμού πεισθή ότι τμήμα της δεν σντιπροσωπεύεται επαρκώς. Οι βουλευταί εκλέγονται δια τρία έτη αρχόμενα από της ημέρας των γενικών εκλογών. Δια να εκλεγή τις βουλευτής απαιτείται να είναι πολίτης Ικάριος, εγγράματος, έχων συμπεπληρωμένον το 25 έτος της ηλικίας του και την νόμιμον ικανότητα του εκλέγειν. Έμμισθοι δημόσιοι υπάλληλοι δεν δύνανται να εκλέγωσι βουλευταί εάν μη παραιτηθώσι της θέσεως των προ της ημέρας της ανακηρύξεως των υποψηφίων. Η εξέλεγξις των εκλογών και πάσαι αι σχετικαί ενστάσεις εκδικάζονται υπό του ανωτάτου Δικαστηρίου της πολιτείας. Η βουλή εκλέγει εκ των βουλευτών κατά την έναρξιν των εργασιών αυτής τον Πρόεδρο αυτής. Οι βουλευταί λαμβάνουσιν αποζημίωσιν πέντε δραχμές δι΄εκάστην ημέραν συνεδριάσεως εν η παρίστανται. Μόνον η βουλή έχει το δικαίωμα να κατηγορή τους υπουργούς δια παραβάσεις εκ του αξιώματος των ενώπιον του Ανωτάτου Δικαστηρίου εις το οποίον συνεδρεύουσι και τέσσαρες δικασταί εκλεγόμενοι δια κλήρου εκ των νομομαθών της πολιτείας. Ο εκάστοτε Μητροπολίτης είναι αυτοδικαίως και βουλευτής

Άρθρον 20

Η Δικαιοσύνη απονέμεται υπό δικαστών οριζομένων υπό του υπάτου άρχοντος και του οικείου υπουργού κατά τον Νόμον. Τα προσόντα δε των υπαλλήλων της Δικαιοσύνης ορίζονται δια Νόμου και δεν παύονται ούτοι ει μη δι΄έγκλημα ή δι΄αποδεδειγμένην ανικανότητα. Αι συνεδριάσεις των Δικαστηρίων είναι δημόσιαι, εκτός 'οταν η δημοσιότης προσβάλλη τα χρηστά ήθη, οπότε δι΄αποφάσεως αυτών γίνεται μυστική συνεδρία. Πάσα απόφασις πρέπει να είνε ειδικώς ητιολογημένη και απαγγέληται εν τη δημοσία συνεδριάσει

Γενικές Διατάξεις

Άρθρον 21

Μόνον τη αδεία του Βασιλέως των Ελλήνων δύναται ο ύπατος άρχων να φέρη ξένην χωροφυλακήν, ουδέποτε όμως Τουρκικήν

Άρθρον 22

Η εκλογή των Δημοτικών αρχών γίνεται δια καθολικής ψηφοφορίας. Πας Ικάριος εν ώρα κινδύνου υποχρεούται να συντελή εις την υπέρ πατρίδος άμυναν κατά τους ορισμούς των Νόμων

Άρθρον 23

Ορίζεται πρωτεύουσα της πολιτείας η τέως υπάρχουσα τοιαύτη της νήσου Ικαρίας

Άρθρον 24

Η τήρησις το υπαρόντος Οργανικού Χάρτου επαφίεται εις την φιλοπατρίαν των Ικαρίων υπό την προστασίαν του βασιλέως των Ελλήνων

Εν τω Διοικητικώ Μεγάρω της Ικαρίας τη 23 Οκτωβρίου 1912

Η Διοικητική Επιτροπή

Ι.Λ. Μαλαχίας

Ζ. Μωραϊτης

Ιωαν. Ν. Μαλαχίας

Στεφ. Παμφίλης

ιερεύς Κ.Π.Ν. Κουλουλίας

{ Η αντιγραφή των άρθρων έγινε στην Ικαρία, στην οικία του Στέλιου Παμφίλη υιός του Στέφανου Παμφίλη που υπογράφει το χάρτη και ανηψιός του Χαράλαμπου Παμφίλη}

Γεώργιος Σπανός

Γεώργιος Σπανός 1912

Ο Γεώργιος Σπανός γεννήθηκε το 1868 στον Κάμπο και πέθανε το 1912 στο Χρυσόστομο. Είχε ενεργό ρόλο στην Ικαριακή Επανάσταση τελώντας υπό τις διαταγές του Αρχηγού Ιωάννη Μαλαχία τον οποίο συνόδευε και προστάτευε. Ο Γεώργιος Σπανός ήταν ένα από τα 10 παιδιά του Ιερέα Νικολάου Σπανού, του οποίου το μνήμα βρίσκεται στο προαύλιο της Αγίας Ειρήνης στον Κάμπο, και της Δέσποινας Μάζαρη.

Η θυσία του Γεωργίου Σπανού τον Ιούλιο του 1912 έχει ευρύτερες διαστάσεις γιατί είναι στην ουσία ο πρώτος νεκρός των Βαλκανικών Πολέμων, αναλογιζόμενοι ότι η Επανάσταση της Ικαρίας έλαβε χώρα πρώτη και αυτόνομα και αποτέλεσε πρότυπο και κίνητρο για όλες τις υπόλοιπες επαναστάσεις που άρχισαν να εκδηλώνονται αμέσως μετά στα γύρω νησιά και επέφερε τον εμψυχωτικό αέρα στους Έλληνες για τις μετέπειτα επιτυχίες των Βαλκανικών Πολέμων

Το μεταλλείο του Αγίου Κηρύκου κατά την Επανάσταση του 1912

Ιστορικός Χάρτης

Τη νύχτα της 16ης προς 17η Ιούλη του 1912, η περιοχή του μεταλλείου γίνεται το πεδίο δράσης της Ικαριακής Επανάστασης. Ο μηχανικός μεταλλείων Σπ. Ζερβός είναι στον επαναστατικό πυρήνα μαζί με τον Σπέη και τον Νικ. Θ. Παύλου, και είναι αυτοί οι οποίοι αγόρασαν από το κατάστημα του Στ. Σίκαλη στον Εύδηλο δυναμίτη.

Αυτοί οι δυναμίτες (πέντε μασούρια) εξερράγησαν εκείνο το βράδυ στο μεταλλείο του Αγίου Κηρύκου πάνω από το σπίτι του Θουκυδίδη Δημητριάδη, καϊμακάμη του νησιού. Έντρομος από την έκρηξη ο καϊμακάμης έτρεξε φωνάζοντας «μπιζίμ ογλούν - τεσλίμ ογλανάρ» που σημαίνει: «δικά μου παιδιά παραδοθείτε» προς τους τούρκους στρατιώτες, οι οποίοι και παραδόθηκαν στους επαναστάτες.

Σύμφωνα με μαρτυρία του Ηλ. Φουντούλη, οι επαναστάτες είχαν οχυρωθεί σε τέσσερα σημεία: στον Βούνιο, στη Μεσαχτή, στο δρόμο προς τον Κουντουμά και πάνω από το Δημοτικό Σχολείο, όπου υπήρχε σωρός μεταλλεύματος. Σε όλες αυτές τις περιοχές υπάρχουν στοές και σωροί μεταλλεύματος και ήταν χώροι οικείοι στους μεταλλωρύχους-επαναστάτες

αντιγραφή κειμένου από: η Ικαρία μέσα από τα Πρακτικά

έκδοση Πανικαριακή Αδελφότητα Αθηνών

Η Ικαριακή Επανάσταση της 17.7.1912

Απόσπασμα από  {Ιστορία της νήσου Ικαρίας}

Ικαριακή Επανάσταση 1912

 “ Ίδωμεν τι τέξεται η επιούσα. Ημείς θα πράξωμεν συμφώνως προς τας εντολάς σας.

Ζητούμεν όπλα και τινας άνδρας και οδηγίας που θα στείλωμεν τους αισμαλώτους Τούρκους, εις τους οποίους θα φερθώμεν λίαν φιλανθρώπως. Θα αναγγείλωμεν μεθαύριον το πολίτευμα εις τον υμέτερον πρόξενον της Σάμου. Οδηγήσατε ημάς δια τα περαιτέρω” Με αυτά τα λόγια ο Κωνσταντίνος Μυριανθόπουλος αναγγέλει στις 15.7.1912 από την Ικαρία σε γράμμα του προς τον Ίωνα Δραγούμη  την επανάσταση της Ικαρίας. Ο πρωθυπουργός Βενιζέλος έδωσε γραπτή απάντηση στο γιατρό Αναγνωστόπουλο που μετέφερε στην Ικαρία την τελική έγκριση του για την επανάσταση προς το γιατρό Ιωάννη Μαλαχία με τα εξής λόγια “Θαρσείν χρει. Οι βραδύνοντες ου στεφανούνται”. Και με το θάρρος που χρειάζεται στις μεγάλες στιγμές ο Ιωάννης Μαλαχίας σαβ αρχηγός της Ικαριακής Επανάστασης ύστερα από συγκρούσεις και μάχες πρώτα στο Περδίκι, μετά με εφόδους  στον Αστυνομικό Σταθμό πρώτα του Ευδήλου, μετά του Φραντάτου στον οποίο μπήκε πρώτος ο Παπάς Κωνσταντίνος Κουλουλιάς και μετά του Χριστού Ραχών, όπου πιάσανε όλους τους Τούρκους χωροφύλακες αιχμαλώτους. Απο κει στο Χρυσόστομο όπου δόθηκε μάχη στήθος με στήθος με θύμα τον πρωτομάρτυρα και πολύτεκνο Γεώργιο Σπανό και ένα Τούρκο τραυματία. Μετά στη θέση Λουβιάρικα και απο κει όλοι μαζί οι επαναστάτες πολιόρκησαν το Διοικητήριο στον Άγιο Κήρυκο στο οποίο αμύνονταν οι Τούρκοι και αρνιόντουσαν να παραδοθούν. Και μόνο όταν ρίξανε μέσα δέσμες από δυναμίτες ο Ρούσος και ο Σακούτης, ο Καϊμακάμης φώναξε στη φρουρά “Μπιζίμ αγλούμ τεσλήμ” (παιδιά μου παραδοθείτε) και παραδόθηκαν όλοι. Συνολικά 30 χωροφύλακες και 20 οπλισμένοι υπάλληλοι Τούρκοι. Ύστερα από λίγες μέρες με την εντολή της Ελληνικής Κυβέρνησης τους μετέφεραν χωρίς να τους πειράξουν στη Σάμο. Η Ικαριακή Επανάσταση οδηγήθηκε σε πλήρη επιτυχία και η Ικαρία ήταν εντελώς ανεξάρτητη. Άρχισαν όλοι το Χριστός Ανέστη και μέσα σε ένα πανδαιμόνιο πυροβολισμών χαιρέτισαν την απελευθέρωση και κατέβασαν την τουρκική σημαία και ύψωσαν την Ελληνική. Ο Ιωάννης

Σημαία Ικαρίας

Μαλαχίας μίλησε στις 18.7.1912 στον επαναστατημένο λαό της Ικαρίας με αυτά τα λόγια:

“Κηρύσσομεν την νήσον ημών πολιτείαν αυτόνομον και ελευθέραν μέχρις ότου συμπληρώσωμεν την ιστορικήν ημών αποστολήν ενούμενοι μετά της μητρός Ελλάδος”  Αμέσως μετά οι επαναστάτες ορκίζονταν στο Ευαγγέλιο με τον απλό όρκο “Ορκίζομαι ότι θα υπερασπιστώ ευσυνειδήτως την πατρίδα” Την ίδια μέρα στις 18.7.1912 επεκτάθηκε η επανάσταση στους Φούρνους και έκλεισε ο δρόμος της Ιταλικής επιβουλής τόσο προς τη Σάμο όσο και προς τη Χίο. Η Ικαρία είναι το πρώτο νησί το οποίο ζήτησε αμέσως μετά την επανάσταση την Ένωση με την Ελλάδα με τηλεγράφημα στις 19.7.1912. Το υπουργείο Εξωτερικών στις 20.7.1912 ειδοποιεί την επαναστατική επιτροπή της Ικαρίας ότι να μην κηρύξουν ένωση τώρα αλλά αυτονομία, η οποία κηρύχθηκε στις 23.7.1912 επίσημα όταν σηκώθηκε η σημαία της αυτονομίας του Συνεδρίου της Πάτμου με το Μακεδονομάχο Ευάγγελο Κουκουδέα που έστειλε η κυβέρνηση του στρατού της Ελευθέρας Πολιτείας. Στις 25.7.1912 στέλνονται στην Ικαρία 25 όπλα γκρα και 5000 σφαίρες. Το καθεστώς της Ελευθέρας Πολιτείας της Ικαρίας δημοσιεύθηκε στις 28.7.1912, με υπόμνημα προς τις Δυνάμεις στην Αθήνα. Στις 25.7.1912 ο Ιταλός φιλέλληνας δημοσιογράφος Μαγκρίνι δημοσιεύει τα γεγονότα της Ικαρίας και ο Αυστριακός Τύπος ασχολείται στις 2 και στις 4 Αυγούστου με αυτά. Το Ρώυτερ το μετέδωσε στον κόσμο στις 29.7.1912

Γεώργιος Σπανός

Ιωάννης Μαλαχίας

Κωνσταντίνος Κουλουλιάς

Κωνσταντίνος Μυριανθόπουλος

Ιστορία της Ικαρίας

Σημαία Ικαρίας

Η ιστορία της Ικαρίας χάνεται πίσω στον χρόνο. Κατοικείται από τα πολύ αρχαία χρόνια αδιάλειπτα αν και σε κάποιες φάσεις εξαιτίας κυρίως των πειρατικών επιδρομών οι κάτοικοι έμειναν πολύ λίγοι και το νησί κινδύνεψε να ερημώσει. Οι αρχαίες ονομασίες του νησιού ήταν Μάκρη και Δολίχη για το μήκος του και Ιχθυόεσσα όπως το κατονομάζει ο Ομηρος για τα άφθονα ψάρια στο πέλαγος που το περιβρέχει. Το όνομα Ικαρία το πήρε από τον μυθικό ήρωα Ίκαρο, γιός του Δαιδάλου. Αφού διέφυγε με τον πατέρα του με τεχνητές φτερούγες από το Λαβύρινθο του Μίνωα, κατέπεσε και πνίγηκε από απερισκεψία του στο πέλαγος, το οποίο ονομάστηκε "Ικάριο Πέλαγος" και το νησί Ικαρία.
Είναι πολύ ενδιαφέρον ότι στα τέλη του 4ου αιώνα π.Χ. η Ικαρία κάθε άλλο παρά άγνωστη ήταν ανάμεσα στους άνδρες της στρατιάς του Αλεξάνδρου. Τα μέλη της μακεδονικής αριστοκρατίας είχαν διαβάσει το βιβλίο για την ιστορία της Μιλήτου που είχε γράψει ένας από τους δασκάλους του Αλεξάνδρου, ο Αναξιμένης ο Λαμψακηνός, στο οποίο εξιστορούσε με λεπτομέρειες πως οι Μιλήσιοι ίδρυσαν τις πρώτες αποικίες τους και την Ικαρία.
Κατά σειρά η Ικαρία κατακτήθηκε τον 13ο αιώνα από τους Φράγκους, τους Ιωαννίτες Ιππότες της Ρόδου και τέλος από τους Τούρκους. Το νησί δοκιμάστηκε κατά την διάρκεια των διαφωνιών των διαδόχων του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Την κυριάρχησε κατ’ αρχάς ο Πτολεμαίος ο Α και μετά μπήκε κάτω από τις διαταγές του Δημητρίου του Πολιορκητή και του Αντιόχου αντίστοιχα, για να κατακυρωθεί στο βασίλειο της Περγάμου. Στην συνέχεια, ο Ατταλός στην διαθήκη του, ενέταξε την Ικαρία στην Ρώμη το 133 π.Χ. Το 1283μ.Χ. η Ικαρία κατελήφθη από την Μαόνα, αφού προηγουμένως νίκησε τους κατοίκους της στο κάστρο του Κοσκινά. Το 1362μ.Χ. με συμβολαιογραφική πράξη, το νησί περιήλθε στην κυριότητα του Γενουαίου Φραγκίσκου Αρράντζιου ο οποίος στη συνέχεια άφησε το νησί στους κληρονόμους του Ραφαήλ του Α, Φραγκίσκου Β, Βαρνάβα και Ραφαήλ Β, που διοικούσαν την Ικαρία ως άρχοντες και κόμιτες μέχρι  το 1481 μ.Χ. οπότε εγκατέλειψαν το νησί λόγω της δράσης των πειρατών.  Το νησί είχε τρομακτικές απώλειες σε έμψυχο και άψυχο δυναμικό κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τη Γερμανική και Ιταλική Κατοχή. Δεν υπάρχουν ακριβή νούμερα ως προς το πόσοι άνθρωποι λιμοκτόνησαν, αλλά στο χωριό Καραβόσταμο πάνω από 100 άτομα πέθαναν από ασιτία.

Πρώτοι κάτοικοι της Ικαρίας θεωρούνται οι Μιλήσιοι το 750 π.Χ, που ίδρυσαν εκεί τρείς πόλεις, την Οινόη, τα Θέρμα ή Θέρμες και το Δράκανο. Στην κλασική εποχή η Ικαρία γνώρισε μεγάλη ακμή και ανέδειξε το συγγραφέα Επαρχίδη, το γλύπτη Τιμοκλή και την εταίρα Τίμεσσα, που ήταν ονομαστή όχι μόνο για την ομορφιά της αλλά και για τη σοφία της. Στην εποχή των Μακεδόνων, οι τρείς πόλεις ενώθηκαν και αποτέλεσαν το «Κοινόν των Ίκαρων». Από το 1191 εώς το

Γραμματόσημα Ικαρίας

1333 είχαν την Ικαρία οι Βενετοί Βεγιασιάνοι και από το 1333 εώς το 1475 οι κόμητες της Αραγκώνας, οι Ιουστινιανοί, οι Βενετοί και οι Γενουάτες. Το 1567 κατέλαβε την Ικαρία ο σουλτάνος Σελήμ Β΄και έδωσε στο νησί καθεστώς αυτονομίας. Στο διάστημα όλης της Τουρκοκρατίας το νησί είχε γνήσιο δημοκρατικό πολίτευμα. Αυτό όμως δεν εμπόδισε τους κατοίκους που στο 1821 ήταν 5000 ψυχές, να σηκώσουν πρόθυμα τη σημαία της επανάστασης, αφού πρώτα απομάκρυναν τον αγά του νησιού Χαλήλ Καραμπουρνιώτη. Η αυτονομία της Ικαρίας δεν καταλύθηκε και μετά την επανάσταση. Τέλος στις 17 Ιουλίου 1912 το νησί επαναστάτησε και ανακηρύχθηκε μόνο του "Ελεύθερη Πολιτεία" με δικο της στρατό, αστυνομία, σημαία και Εθνικό Ύμνο. Η Πολιτεία εκείνη είχε τόσο ολοκληρωτικές ανεξάρτητες λειτουργίες, ώστε τύπωσε στα λιθογραφεία Στάγγελ της Αθήνας, ακόμα και ιδιαίτερα γραμματόσημα.
Μεγάλο ρόλο έπαιξε  το μεταλλείο του Αγίου Κηρύκου. Τη νύχτα της 16ης προς 17η Ιούλη του 1912, η περιοχή του μεταλλείου έγινε το πεδίο δράσης της Ικαριακής Επανάστασης. Οι επαναστάτες είχαν οχυρωθεί σε τέσσερα σημεία: στον Βούνιο, στη Μεσακτή, στο δρόμο προς τον Κουντουμά και πάνω από το Δημοτικό Σχολείο. Σε όλες αυτές τις περιοχές υπάρχουν πύργοι, στοές και σωροί μεταλλεύματος και ήταν χώροι οικείοι στους μεταλλωρύχους-επαναστάτες. Γνωστή στους ντόπιους που περιγράφει την επανάσταση είναι η Λαϊκή ρίμα της Ικαριακής Επανάστασης από το συγγραφέα Χ. Παμφίλη.  {Αστραποβρόντι τουφεκιού και δυναμίτη σμάρος εγέμισε τον ουρανό, που δεν τολμά, ο χάρος να πλησιάσει το νησί. Και σαν επήρε φώκο το βαρελάκι ο ταραμάς, Θέλω στ' αυτιά μου στόκο! Θεέ! πώς δεν εβούλιαξε ο κόσμος απ' το βρόντο! Θαρρούσες πως οι κεραυνοί κτυπιούνταν μεσ' το λόγγο. Θαρρούσες πως ο ουρανός επλάκωσε το Βούνιο κι ο βούνιος πως εγύρευε η Γη να σπάσει σαν καρπούζ}. 
Στις 4 Νοέμβρη 1912 η Ικαρία μαζί με τις Κορσιές (Φούρνους), υποδέχθηκε τα πρώτα ελληνικά στρατιωτικά τμήματα και τότε κηρύχθηκε η ένωση με την Ελλάδα.  Στις αρχές του Α μ.χ αιώνα το νησί ήταν ακατοίκητο και χρησίμευε στους πειρατές σαν καταφύγιο, ενώ στη βυζαντινή περίοδο χρησίμευε σαν τόπος εξορίας για τους ανεπιθύμητους στρατηγούς και αξιωματούχους. Μέχρι σήμερα η Ικαρία ονομάζεται Κόκκινο Νησί ή Κόκκινος Βράχος, εξαιτίας των αριστερών πεποιθήσεων των κατοίκων. Η ποιότητα ζωής βελτιώθηκε σημαντικά μετά το 1960 όταν η Ελληνική Κυβέρνηση ξεκίνησε να επενδύει στην υποδομή των νησιών προκειμένου να προωθηθεί ο τουρισμός. Ακόμα και τώρα όμως, η Ικαρία θεωρείται από τα "ξεχασμένα" νησιά και οι ντόπιοι βασίζονται στα έσοδα που έχουν από τις διάφορες εκδηλώσεις (πανηγύρια) για τη βελτίωση της τοπικής υποδομής. Είναι χαρακτηριστική η έλλειψη σε έργα λόγω της βραχώδους και απότομης μορφολογίας που τα καθιστά πολυδάπανα